Türkiye’de o ilimize müjde: Vurulan her kazmada hazine çıkıyor

Bugüne kadar 119 mezar odasının tespit edildiği alanda, 2021 yılından bu yana süren çalışmalar kapsamında 40 oda mezarı temizlendi. Eylül ayında başlayan yeni kazı döneminde ise 8 mezar odası daha gün yüzüne çıkarıldı.

Kazı Çalışmaları 2021’de Başladı

Adıyaman Müze Müdürlüğü koordinasyonunda sürdürülen çalışmalar, 2021 yılında resmi olarak başlatıldı. Bölgedeki yoğun taş ve toprak yığınlarının temizlenmesiyle birlikte mezar odalarının mimari özellikleri tek tek ortaya çıkarılıyor.

Turuş Kaya Mezarları’nın her bir odasında farklı bezemeler, kabartmalar ve bukas (öküz başı süslemeleri) dikkat çekiyor. Bu yönüyle alan, yalnızca bir nekropol değil aynı zamanda Roma döneminin estetik anlayışını ve sanatsal detaylarını da günümüze taşıyor.

Perre Antik Kenti’nden Daha Nitelikli

Adıyaman, tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve zengin kültürel mirasıyla bilinen bir şehir. Ancak uzmanlara göre, Turuş Kaya Mezarları’nın taşıdığı değer, bölgede yer alan ünlü Perre Antik Kenti’ni dahi geride bırakıyor.

Arkeologlar, özellikle mezar odalarının mimari işçiliği ve kabartmaların çeşitliliği açısından Turuş’un, Roma döneminde seçkin ailelere ve ileri gelenlere ait mezar alanı olduğunu değerlendiriyor.

Roma Döneminde Stratejik Önemi Vardı

Bölgenin tarihi konumu da dikkat çekici. Turuş Kaya Mezarları, Roma döneminde Samsat ile Zeugma arasındaki geçiş güzergâhında bulunuyordu. Bu özelliği sayesinde hem askeri hem de ticari açıdan stratejik bir noktadaydı. Dolayısıyla burada gömülen kişilerin sosyal statüsü de oldukça yüksek kabul ediliyor.

Müze Müdürü Mehmet Alkan: “Her Kazmada Yeni Bir Hazine Ortaya Çıkıyor”

Kazı çalışmalarına ilişkin açıklamalarda bulunan Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, bölgenin büyüklüğüne ve kültürel önemine dikkat çekti:

“Yaklaşık 40-50 hektarlık bir alandan bahsediyoruz. Şu ana kadar 119 oda mezarı tespit ettik. Bunlardan 40 tanesini temizledik, bu yıl da 8 oda mezar gün yüzüne çıkarıldı. Her temizlediğimiz oda mezarı, nitelikli bir mimari bezemeye sahip. Milattan sonra 2. yüzyıla tarihlenen bu mezarlar, günümüzden yaklaşık 1800 yıl önce yapılmış.”

Alkan, kazıların her aşamasında yeni sürprizlerle karşılaştıklarını, kabartmaların ve figürlerin Roma dönemi sanat anlayışına dair değerli ipuçları sunduğunu da vurguladı.

Arkeologların Değerlendirmesi

Alan üzerinde çalışan uzman arkeologlar, Turuş Kaya Mezarları’nın yalnızca bir defin yeri değil, aynı zamanda dönemin sosyal ve kültürel yaşamına ışık tutan bir yapı olduğunu belirtiyor.

Arkeolog Dr. Ayşe Karataş, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“Bu tür kaya mezarları, ölü gömme geleneklerinin yanı sıra dönemin dini inanışları, aile yapıları ve ekonomik gücü hakkında da bilgi veriyor. Turuş’ta ortaya çıkan bezemeler ve kabartmalar, Roma’nın doğu eyaletlerindeki sanatsal çeşitliliği anlamamız açısından çok kıymetli.”

Turizme Kazandırılacak

Adıyaman Valiliği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteklediği çalışmalar, yalnızca kazı ve temizlemeyle sınırlı değil. Bölgenin kültür turizmine kazandırılması için de planlamalar yapılıyor.

Yerel yetkililer, Turuş Kaya Mezarları’nın turizme açılmasıyla birlikte Adıyaman’ın cazibe merkezlerinden biri haline geleceğini, bölge ekonomisine de önemli katkılar sunacağını ifade ediyor.

Turizm uzmanları ise Turuş’un, Göbeklitepe ve Nemrut Dağı gibi destinasyonlarla birlikte tanıtılması halinde, bölgenin uluslararası ölçekte daha fazla ziyaretçi çekebileceğini düşünüyor.

Ziyaretçiler İçin Çekim Merkezi Olabilir

Turuş Kaya Mezarları’nın benzersiz yapısı, ziyaretçiler için adeta bir açık hava müzesi özelliği taşıyor. Temizlenen mezar odalarının her birinde farklı figürler ve işçilikler yer alıyor. Bu da turistlerin her adımda yeni bir keşif deneyimi yaşamasını sağlıyor.

Bölgedeki rehberler, Turuş’un gelecekte hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgi odağı olacağı görüşünde birleşiyor. Özellikle kültür turizmine meraklı ziyaretçilerin burayı bir “arkeolojik rota” olarak görebileceği vurgulanıyor.

Kaynak: İHA